Raportör - Mesele 121

İKSV’nin kültür politikaları çalışmaları kapsamındaki dokuzuncu raporu, “Ekolojik Dönüşüm için Kültür ve Sanat” başlığıyla yayımlandı. Bahçeşehir Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hande Paker tarafından hazırlanan rapor, insanlığın en acil meselelerinden ekolojik krize dikkat çekerek kültür-sanat dünyasını konu üzerine birlikte düşünmeye ve çözüm sürecinin bir parçası olmaya davet ediyor.

Evden çalışmak çalışanları mutlu etmedi. Çevrimiçi iş bulma şirketi 24 Saatte İş tarafından düzenlenen ankete katılanların yüzde 65’i evden çalışırken işe odaklanmada sorun yaşadığını söylerken, yüzde 35’i sessiz bir ortamın olmamasından yakındı. Beş çayışandan dördü ise "mesai diye bir kavramın kalmamasından" şikayetçi.

İklim değişikliği hakkında dünyanın en büyük kamuoyu araştırmasına göre dünya halklarının çoğunluğu geniş kapsamlı eylem istiyor. Oxford Üniversitesi’nin analizlerine göre de dünya nüfusunun yarıdan çoğunu temsil ettiği onaylanan UNDP’nin “İklim Anketi”ne göre dünya nüfusunun yüzde 64’ü COVID-19 küresel salgını koşullarına rağmen, iklim değişikliğinin küresel acil durum oluşturduğuna inanıyor.

Kaos GL’nin 2020 Medya İzleme Raporu yayınlandı. Rapora göre nefret söylemi ve ayrımcı dil oranının yüzde 61'e ulaştığı medyanın LGBTİ+ düşmanlığı siyasetle el ele gidiyor. Medyadaki bu LGBTİ+ düşmanlığının tesadüfi olmadığı vurgulanan rapora göre organize nefret kampanyaları yükselişte!

Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) tarafından yayınlanan “COVID-19 Pandemisi Sürecinde Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları İzleme Raporu”, pandemi döneminde toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler ve hak ihlallerinin derinleşerek arttığını ortaya koyan çalışmaları görünür kılmayı amaçlıyor. 

Medya Araştırmaları Derneği (MEDAR) Etkiniz’in desteğiyle birlikte, yerel medyada faaliyetlerini sürdüren kadın gazetecilerin mesleki tecrübelerini inceleyen “Yerel Medyada Kadın Gazeteci Olmak: Sorunlar ve Çözüm Önerileri” isimli bir kalitatif (nitel) araştırma gerçekleştirdi.

Bu yıl üçüncü kez düzenlenen “Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları 2020” araştırmasında ilginç sonuçlar ortaya çıktı. Araştırmaya katılanların yarısı Türkiye’de görüş ayrılıklarının arttığını düşünürken bu düşüncedekilerin dağılımı ilginç bir sonuç ortaya koyuyor. CHP'lilerin yüzde 70'i günümüzde görüş ayrılıklarının arttığını ifade ederken, AKP'lelerin büyük bölümü ise görüş ve davranış farklarının hep var olduğu görüşünde.

TEPAV tarafından hazırlanan Türkiye’nin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi'nde 81 ilin ortalama skoru, 0,471 olarak açıklanırken en eşitlikçi il Muğla, cinsiyetler arası eşitsizliğin en fazla olduğu ili Muş oldu. Eşitsizlik sıralamasında Muş’u  Bingöl, Bayburt, Şırnak, Batman, Bitlis, Kırıkkale, Siirt, Çankırı ve Erzurum takep etti.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayınlanan yeni rapora göre, resmi verilerin mevcut olduğu ülkelerin üçte ikisinde, 2020 yılının ilk yarısında COVID-19 küresel salgını nedeniyle aylık ücretler düştü veya daha yavaş arttı; öte yandan, krizin yakın gelecekte ücretlerin düşmesi yönünde çok büyük baskı yaratabileceği öngörülüyor.

Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)’nin “Arazi Özel Raporu”, TEMA Vakfı tarafından Türkçeleştirildi. Alanında hazırlanmış en kapsamlı bilimsel çalışma olarak gösterilen rapor, iklim değişikliği etkilerinin en şiddetli hissedileceği Akdeniz kuşağı ile ilgili önemli bulgular sunuyor.

İklim Haber ve KONDA Araştırma tarafından üçüncü kez gerçekleştirilen “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Çevre Sorunları Algısı 2020” araştırması çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Anket çalışmasının sonuçlarına göre; Türkiye’de her iki kişiden biri iklim krizinin virüsten daha büyük bir kriz olduğunu düşünüyor.

Center for American Progress'in raporuna göre Türkiye'de iki eğilim Erdoğan’ın medyayı denetimi altına alma çabalarına balta vuruyor: ilki medyaya duyulan güvensizliğin derin boyutlarda artması, ikincisi de halkın haberleri edinme şekillerinde görülen ayrışma.

Birleşik Metal-İş Sendikası Araştırma Merkezi (BİSAM), dört kişilik  bir ailenin sağlıklı beslenmesi için aylık yapması gereken harcama  tutarını Mayıs ayında 2.394 TL olarak hesapladı. BİSAM'dan yapılan açıklamaya göre, açlık sınırı bir yılda yüzde 18,3 artış gösterdi. Aynı ayda yoksulluk sınırı ise 8.282 TL oldu.

Mor Çatı, “Koronavirüs ve erkek şiddeti” başlıklı Mayıs ayı raporunu açıkladı. Raporda halihazırda devam eden sorunların tekrarlanmasında salgının bir bahane olarak kullanılmasının yanı sıra salgının kadınların içinde bulundukları koşulları daha da güçleştirdiğine dikkat çekiliyor. Raporda öne çıkan başlıklar şöyle: 

İstanbul Kent Yoksulluğu Araştırması’na göre, hanelerin yüzde 28,1’i dörtten fazla kişiden oluşuyor. Yüzde 47,3’ü düzenli gelire sahip değil. Yüzde 92,6’sı, borçlanmadan ekstra 1.000 TL’lik bir harcamayı karşılayabilecek durumda değil. Hanelerin yüzde 83’ünde gelir getiren tek bir kişi bunuyor. 

DİSK Basın-İş Sendikası, yaptığı görüşmeler ve çeşitli incelemeler sonucu örgütlü olduğu sektörlerde Covid-19 salgının etkilerine ilişkin bir rapor hazırladı. Raporun sonunda basın yayın sektöründe çalışanlar için hazırlanmış olan anketin sonuçlarına da yer verildi.

Uluslararası sivil toplum kuruluşu Oxfam’ın yayınladığı “Yoksulluk Değil, Onurlu Bir Yaşam” raporunda, Koronavirüs salgını dolayısıyla gelişmekte olan ülkelere acil yardım yapılmaması durumunda, yarım milyar kişinin daha yoksulluğa itilebileceği belirtildi.

Genel İş Sendikası tarafından hazırlanan bir rapora göre Türkiye’de 65 yaş üstü nüfusun yüzde 18,2’si evde tek başına yaşayor ve yoksullukla mücadele ediyor. Raporda 65 yaş ve üzeri bu kesimin gereksinimlerinin nasıl karşılanacağı belirlenmeden eve hapsedilmesinin  büyük mağduriyet yarattığı belirtiliyor.

Tarımda kullanılan kimyasallara ilişkin 2018 satışlarını inceleyen Unearthed ve Public Eye yayın kuruluşları, dünyanın önde gelen tarım kimyasalı şirketleri satışlarının %35’ini, insanlara, hayvanlara veya ekosisteme ”yüksek düzeyde zararlı pestisitler (YZP)” olarak sınıflandırılmış pestisitlerin oluşturduğunu açıkladı.

Ülke savaş içinde, sanat sözünü söylemeye çalışıyor, iktidar ise yasaklarla onun yolunu kesmeye çalışıyor. Konser yasaklarından hapis cezalarına sanatın önünde engeller yığılırken bu ay bir sanatçının cenazesi bile yasaktan nasibini aldı. İşte Şubat 2020’de sanat alanının başına gelenler:

Merkezi Washington’da bulunan ve demokrasi, insan hakları ve siyasi özgürlüklerin teşvik edilmesini amaçlayan düşünce kuruluşu Freedom House (Özgürlük Evi) “Dünyada Özgürlükler 2020” raporunu açıkladı.

Yanındayız Derneği, İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile işbirliği yaparak Türkiye genelinde nüfusu 100 bin ve üzerindeki 233 ilçenin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi’ni oluşturacak. "İlçe Düzeyinde Cinsiyet Eşitliği Endeksi" projesinin uzmanlar atölyesi gerçekleştirildi.

Susma Platformu, Ocak-Kasım 2019 döneminde sanat ve medya alanlarında yaşanan ifade özgürlüğü ihlallerini aktardığı üçüncü yıllık Türkiye’de Sansür ve Otosansür Raporu’nu ve genel kurul toplantısını Cezayir Toplantı Salonu’nda düzenlenen bir etkinlikle kamuoyuyla paylaştı.

KA.DER’in kadınların temel haklarını gündelik hayatta kullanmalarına katkı sağlamak amacıyla hazırladığı “Kapsayıcı Belediye Yönetişim Karnesi” tanıtıldı. 1000 üzerinden not verilen karne için pilot olarak seçilen Bağcılar Belediyesi ancak 125-250, Kadıköy Belediyesi ise 500-625 aralığında puan aldı.

İş gücünün yarıdan fazlasının kadın olduğu bilinen kültür-sanat sektöründeki kadın profesyonellerin ihtiyaç ve isteklerini ortaya çıkarmak için British Council tarafından hazırlanan "Kültürde Kadın Gücü" araştırmasına göre toplumsal cinsiyet bakış açısından ele alındığında, kadınların yüzde 40'ı sektörde kadın olmanın zorluğuna dikkat çekerken, yüzde 25'i de mesleki hayatında bazen ‘erkek gibi davranmak’ zorunda kaldığını kabul ediyor.

İSİG Meclisi, Temmuz ayı iş cinayetleri raporunda göçmen/mülteci iş cinayetlerinde yaşanan artışa dikkat çekti. 2019’in ilk yedi ayında 70 göçmen/mülteci işçinin yaşamını yitirdiğini belirten İSİG Meclisi’nin tespitlerine göre Ölen işçilerin büyük bölümünü Suriyeli ve Afganistanlılar oluşturdu.

TÜİK 2018 yılı için Kültürel İstihdam verilerini açıkladı. 2018 yılında kültürel istihdam bir önceki yıla göre yüzde 5,5 artarak 648 bin kişi oldu. Kültürel istihdamın yüzde 50’sini kadınlar oluşturdu. Toplam istihdamın 447 bini “diğer faaliyetler” bölümünde yer aldı.

Mersin’de bulunan LGBT 7 Renk Derneğinin düzenlediği bir etkinlikte Sendikalar ve LGBTİ+lar üzerine bir sunum yapmam istendiğinde önce içimi bu konu hakkında söyleyebileceğim pek bir şey olmadığına dair bir his kapladı. Ardından cinsiyetçilik, homofobi ve transfobiye karşı mücadelede ne durumda olduğumuza dair, LGBTİ+lerin ne derece sendikal mücadelede ve taleplerde görünür olduğu ve son olarak neler yapılabileceğine dair genel bir tablo çıkarmanın ön açıcı olabileceğini düşündüm.

Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi’nin, “Türkiye’de Yükseköğretimdeki Cinsiyet Eşit(siz)liği” araştırmasına göre Türkiye’deki rektörlerin yüzde 90,9’u, profesörlerin yüzde 68,8’i erkek.

TEPAV tarafından gerçekleştirilen “Karşılaştırmalı Olarak Türkiye’de Kadın Dostu İlçeler” araştırmasına göre nüfusu 100 binin üzerindeki ilçeler arasında “kadın dostu olarak öne çıkan 14 ilçe belediyesinden ilk dördünü BDP’li belediyeler oluşturdu. 14 ilçenin yarısını BDP’li belediyeler oluştururken, listede 5 CHP’li, 2 de AKP’li belediye yer buldu.

Çok Okunanlar