Mesele / Kitaplık - Mesele 121

Bensaïd'in bir Marksist entelektüel olarak tanınması 1995 sonrasına tekabül eder. Ama bu dönemde bile, Henri Maler'in deyişiyle onun, ''tanınmış, ama daha çok kendisini tanımasına önem verdiği kişiler tarafından tanınmış'' bir teorisyen olduğu söylenebilir. Ne var ki İngiliz Marksist Alex Callinicos'un şu sözleri, Bensaïd'in bir Marksist entelektüel olarak yerini daha iyi özetliyor: ''Bir zamanlar Perry Anderson, 'İngiltere'deki ve muhtemelen Avrupa'daki en iyi sosyalist yazarımız Edward Thompson’dur' diye yazmıştı. Benzer şekilde bizim de bugün, Daniel Bensaïd'in sosyalist yazarlarımız arasında en iyisi olduğunu söylemek için çok nedenimiz var: açıklığı, derinliği, çarpıcı formülasyon, metaforik çağrıştırma, ironi ve istihza yeteneği; daha da ötede, okuyucuyu şaşırtan edebi ve felsefi zenginliği...''

Bundan yıllar önce, Lizbon’un kuzeydoğusunda küçük bir köy olan Azingaha’da sıcak bir esinti, ellerini çenesine dayamış keyifle dedesinin hikâyelerini dinleyen José’nin kirpiklerinde dolaşıyordu. José Saramago henüz iki yaşındayken, ailesi iş bulmak ve çalışmak için köylerinden kalkıp Lizbon'a taşınmış, böylece o da ancak yaz tatillerinde Azingaha’nın besleyici doğasıyla bürülü hikâyeleri dinler olmuştu. Okuma yazma bilmemesine rağmen mükemmel birer hikâye anlatıcısı olarak nitelendirdiği büyükannesi Josefa ve büyükbabası Jeronimo’ya olan vefa borcunu, 1948’de Jeronimo öldükten tam 50 yıl sonra, Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandığı gün tam anlamıyla olmasa da bir nebze ödediğini varsayacaktır.

“...Başkalarını gözlemlediğim zaman, yani başka ailelerin çocuklarını, kendi çocuklarımı ve Armenak Saroyan ile Takuhi Saroyan´ın dört çocuğundan biri olan kendimi düşünürüm. Başkalarının çocuklarının ne kadar aklı başında, terbiyeli, becerikli, saygılı ve ne yapacaklarının kestirilebilir olduğunu, buna karşın benim halkımın çocuklarının, insanları hayretten hayrete düşürdüğünü görür, şaşar kalırım. Öteki çocuklar kim oldukları, bu dünyadaki yerleri ve yapıp ettikleri konusunda fevkalade rahattır. Oysa biz Ermeniler için bu ta en başından beri müthiş bir mücadeledir.”

Fahri Erdinç ömrünün büyük bölümünü Bulgaristan’da geçirmiş bir yazarımızdır. 2017, onun doğumunun 100. yılıdır. Şiir, öykü, roman ve anı türünde birçok kitabı bulunan Erdinç’in mektuplarının bir kısmı da yayımlandı.

Bültene abone olun

Mesele'ye yeni yazı eklendiğinde haberdar olmak için eposta adresinizi bırakın.

Facebook'ta Mesele