Kirsch: Ulusal edebiyat artık anlamını yitirdi - Mesele 121

Kıssa Kıssa

Amerikalı edebiyat eleştirmeni ve editör Adam Kirsch’ün “Küresel Roman: 21. Yüzyılda Dünyayı Yazmak” kitabı Türkçeye çevrildi. Kirsch kitabında Orhan Pamuk, Haruki Murakami ve Margaret Atwood gibi ünlü yazarların eserlerinden yola çıkarak ulusal edebiyatın artık anlamını yitirdiğini savunuyor.

Çevirisini Abdullah Yılmaz’ın yaptığı “Küresel Roman: 21. Yüzyılda Dünyayı Yazmak” adlı kitabında dünyaca ünlü yazarların eserlerini ülkelerinin ulusal edebiyat değerleri doğrultusunda değil evrensel olana yönelerek kaleme aldıkları görüşünü dile getiren Kirsch’e göre temalar, kurgular, karakterler, karşıtlıklar ile altı çizilmek istenen öğeler herkese hitap edince çalışmalar hızlıca birçok dile çevrilebiliyor. Böylece eserlerin geniş kitlelere ulaşması da sağlanıyor. Adam Kirsch, “Yerel olan, dünya çapında bir fenomenin parçası olarak görülebildiği oranda saygınlık ve anlam kazanır” diyor.

Edebiyata damga vuran yazarlar

> Adam Kirsch
> Çev. Abdullah Yılmaz
> VakıfBank Kültür Yayınları 104 s.

Harvard Üniversitesi İngiliz Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduktan sonra The New York Times ile The New Yorker gibi ABD’nin tanınmış mecralarında edebiyat eleştirmenliği ile editörlüğü yapan Kirsch, aynı zamanda Columbia Üniversitesi’nde öğretim üyeliğini sürdürüyor. Britanya edebiyatı başta olmak üzere birçok edebi konu üzerine kapsamlı çalışmalar ortaya koyan ve incelemeler yazan Kirsch, “Küresel Roman”da ise dünya edebiyatına damga vuran yazarların eserlerinden hareketle görüşlerini aktarıyor.

“Ulusal edebiyat artık anlamını yitirdi”

Kitapta, “Bir uygarlık felaketi dışında, edebiyatın artık o dar, üstelik salt ulusal bakış açısına geri dönebileceğini düşünmek neredeyse imkânsız” görüşünü dile getiren Kirsch, bu olguyu ilk öne süren kişinin de Alman yazar Goethe olduğunu belirterek, onun şu sözlerini aktarmış: “… Ulusal edebiyat artık anlamını yitirmiş bir terimdir; dünya edebiyatı çağı kapıdadır ve herkes onun yaklaşmasını hızlandırmak için elinden geleni yapmalıdır.”

Pamuk, Atwood, Murakami…

Kirsch kitabında Türkiye’den Orhan Pamuk, Şili’den Roberto Bolaño, Nijerya’dan Chimamanda Ngozi Adichie, Pakistan’dan Mohsin Hamid, Kanada’dan Margaret Atwood, Fransa’dan Michel Houellebecq, İtalya’dan Elena Ferrante ve Japonya’dan Haruki Murakami’nin eserlerini inceliyor. Kirsch, bu yazarları seçmesini ise şöyle açıklıyor: “Bu yazarlar altı dili, beş kıtayı kapsıyor ve anlatı stratejileri ile yazı üslupları da bir o kadar çeşitlilik taşıyor. Onları birleştiren bir şey varsa o da belki çağdaşlıkları ve ‘küresel’ romancı olmak gibi bir statüye sahip olmalarıdır.”

Kirsch’e göre küresel roman, birçok yerde yaşayan insanlar için ortak olan bir yaşam tarzını tasvir ediyor: “21. yüzyılda kentsel hayatın yer değiştirebilirliğini vurgular; ya da farklılıkların önemini ve sınırlar ötesi ile iletişimin zorluğunu vurgulayan bir romandır.”

Küresel Roman: 21. Yüzyılda Dünyayı Yazmak

Adam Kirsch

VakıfBank Kültür Yayınları 104 s.

Bültene abone olun

Mesele'ye yeni yazı eklendiğinde haberdar olmak için eposta adresinizi bırakın.
Mesele Bülteni'ne abone olduğunuz için teşekkür ederiz

Facebook'ta Mesele