Bu haftanın seçkisi (24 Mayıs) - Mesele 121

Haftanın kitapları

Bu hafta raflarda yerini alan kitaplar arasından Meselesi Olan 5 kitabı seçtik. İyi okumalar...

  68’e Bugünden Bakmak  

68e bugunden bakmak
> Der. Ayhan Bilgin
> Ütopya Yayınevi, 352 s. 

> Satın almak için

1968 yazı birçok farklı ülkede eşzamanlı gelişen geniş öğrenci protestolarına sahne olmuştur. Hepsi geliştikleri özgül ulusal bağlamların izlerini taşımakla beraber hareketlerin eşzamanlılığı, taşıyıcıların ve hoşnutsuzluk temalarının benzerliği dikkate alındığında, küresel dinamiklerin de oldukça belirleyici olduğu toplumsal hareketlerdir.

Bu çalışma 68 hareketlerini bir taraftan Türkiye bağlamındaki oluşum ve gelişim dinamikleri açısından ele alırken, diğer taraftan öteki ülkelerdeki hareket dinamikleri ve etkilerini irdeleyen örnekler sunmaktadır. Her ülkede 68 hareketleri geniş yankılar ve etkiler üretirken belirli oranda mitleştirilmeye de maruz kalmıştır. Bu durum hareketlerin karmaşıklığını ve çok boyutluluğunu kavramayı engellemektedir. Bu noktada dönemin kaynaklarına, yaşantı deneyimlerine ve hareketlerin farklı boyutlarını eleştirel bir şekilde irdelemeyi mümkün kılan toplumsal hareket çalışmalarının ortaya çıkardığı analitik kavrayışlara, kavramlara ve modellere başvurmak mümkündür. Bu kitap Türkiye ve diğer 68'leri bu temel yaklaşımla ele alan makaleleri içermektedir.

 

  Yüreğim Sol’madan  

yuregim solmadan
> Erdinç Obuz
> Nota Bene Yayınları, 408 s.
> Satın almak için

Yüreğim Sol’madan: Malatya, Dersim, Elazığ, Erzincan’da Devrimci Mücadele

Kitap; 1975-85 arası Malatya, Erzincan, Elazığ ve Dersim bölgesindeki devrimci mücadeleyi birçok bilinmeyen yönüyle ele alıyor. Bölgenin önemli aktörleri ilk defa konuşuyor ve tüm bölge ilk defa boydan boya masaya yatırılıyor. Devrimci hareketin o gün merkezinde yer alan aktörler ise kendi perspektiflerinden karar alış süreçlerini yansıtıyor. Ortaya çıkan tablo ise sonraki tarihsel süreci etkileyebilecek düzeyde önemli olgular içeriyor.

Kısacası kitap, 1975-85 döneminde, hem bir bölge mücadelesini sergilemesi hem de buradan yola çıkarak devrimci hareketin geneline dair değerlendirmeler, eleştiriler ve önermeler içermesi açısından arşivlerde yer almayı hak ediyor. Hem bir devrimcinin özel anılarını hem de başkalarının ağzından hareketin genel seyrini bütünlük içinde verebilmek kolay bir denklem değildir. Kitabın bu zor denklemin üstesinden ne denli gelebildiği ise okurun düşünceleriyle berraklaşacaktır.  

 

 

  Türkiye’de Kadın ve Toplumsal Cinsiyet    

turkiyede kadin ve toplumsal cinsiyet
> Der. Sevgi Uçan Çubukçu
> Derlem Yayınları, 288 s.
> Satın almak için


Türkiye’de Kadın ve Toplumsal Cinsiyet: Deneyim, Hafıza, Politika

Hiç kuşku yok ki, kadın ve toplumsal cinsiyet çalışmaları, disiplinler arası niteliğiyle özerk bir akademik alan olarak üniversite sistemine girdi. Akademik feminizm, mutlak ve objektif addedilen bilginin, toplumsal cinsiyet eşitsizliği temelli üretilen, eril nitelikli bilgi olduğunu geri dönülmez biçimde ortaya koydu.

Bu kitaptaki yazıların her biri, kadın ve toplumsal cinsiyet çalışmaları alanında uzmanlaşma çabası içinde olan öğrencilerimizden bir grubun, kendilerini de dönüştürme süreci olarak gördükleri araştırmalardan üretildi.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini çeşitli boyutlarıyla sorgulayan ve ‘özgürlük ve eşitlik ideali' peşinde koşan her türlü bilginin kamusal görünürlüğünü sağlamak yönünde katkıda bulunmasını amaçladığımız bu derlemenin, aynı zamanda bu alanda çalışan genç araştırmacıları cesaretlendirmesini de umuyoruz.  

 

  Açık Yaranın Sesi   

acik yaranin sesi
> İlkay Kara
> İletişim Yayınları, 192 s. 
> Satın almak için

Açık Yaranın Sesi: Bir Politik Anlatı Olarak Ahmet Kaya Şarkıları

Ahmet Kaya'nınki 1957'de Malatya'da başlayıp 2000 yılında Paris'te sürgünde sonlanan, içinden göç, yoksulluk, devrimcilik, hapishane, albümler, konserler, şiirler, yasaklamalar, toplatma kararları, televizyon programları, ödüller, hayranlar ve şöhret geçen bir hayat. İlkay Kara, bu hayatın şarkılara da sinen yansımalarına bakarak bir tür “direnişin” ve “kapanmayan yaraların sesi” olarak Ahmet Kaya şarkılarındaki politik tutumları ele alıyor, Türkiye'deki toplumsal muhalefetin zaman içinde ürettiği anlam dünyasını Ahmet Kaya şarkıları aracılığıyla açığa çıkarmaya çalışıyor.

Ahmet Kaya'nın düne, şimdiye ve geleceğe dair bakış açılarının şarkı sözleri aracılığıyla izlendiği Açık Yaranın Sesi'nde Ahmet Kaya repertuvarındaki mücadele tecrübesini anımsatan şarkılar; yas şarkıları; “sızı”lı şarkılar; ihbara, ihanete ve korkuya dair şarkılar; tezgâhtarların, fabrika kızlarının, emekçilerin şarkıları; açlığın ve yoksulluğun şarkıları; aşk şarkıları; dağlara söylenen, Kürt sorununa dair şarkılar teorik bir zemine oturuyor.

Hem Türkiye'deki toplumsal mücadelenin müzikle ilişkisine bakan hem biyografik olmasa da Ahmet Kaya'nın hayatının arka planına mercek tutan, okurken mutlaka eşlik edilecek şarkılar bulunacak bir kitap.

''Bana bir çocuk diyor ki, ‘Ahmet Abi ben bugüne kadar Ferdi Özbeğen'i dinliyordum, devrimcilerin böyle şarkılar yaptığını bilmiyordum. İzin verir misin, devrimci olabilir miyim?' diyor. Bir taraftan başka biri diyor: ‘Ahmet Abi senin için komünist diyorlar, çok üzülüyorum.''

 

  Doğu’da Fırtına Koptu  

doguda firtina koptu
> Chris Harman
> Çev. Betül Dilan Genç
> Z Yayınları, 128 s.
> Satın almak için


Doğu’da Fırtına Koptu: Doğu Avrupa’da Stalinizmin Çöküşü

Chris Harman, ilk kitabı Doğu Avrupa'da Bürokrasi ve Devrim ile Cliff'in Stalinizm analizini bir adım öteye taşıdı. Stalinist rejimleri inceleyerek, onların aşağıdan mücadele ile devrileceğini öngörmüştü. Yaklaşık 20 yıl önce de bu öngörüsü gerçekleşti. Polonya: Devlet Kapitalizmi'nin Krizi ile sözde sosyalist ülkelerin küresel kapitalizme entegrasyonunu tespit etti. Bu devletlerin çöküşünü, Doğu'da Fırtına Koptu ile yakaladı. - Alex Callinicos

Doğu'da Fırtına Koptu, Berlin Duvarı'nın yıkılışı ve Gorbaçov'a bir cevap. O zaman solda yer alan neredeyse herkesin aksine (Gorbaçov'la ilgili illüzyonlar çok büyüktü) bu harika makale olup bitenler tarafından doğrulanmıştı ve bütün uluslararası akımın komünizmin yıkılma sürecinde moralsizliğe düşmeden yönlendirilmesinde kritik bir yol oynadı. - John Molyneux